Tam Sư giải bài toán Haaland

Đánh bại Brazil để góp mặt ở tứ kết World Cup, Na Uy không còn là hiện tượng của giải đấu. Đội bóng Bắc Âu đã chứng minh họ đủ thực lực để trở thành một trong những ứng viên đáng gờm, và phía trước họ lúc này là tuyển Anh của Thomas Tuchel. Đây không chỉ là cuộc đối đầu giữa hai đội bóng có lối chơi giàu năng lượng, mà còn là màn đấu trí giữa hai hệ thống chiến thuật rất hiện đại, nơi mọi ánh mắt đều hướng về Erling Haaland.

Sau năm trận đã đấu, Na Uy ghi tới 12 bàn thắng và cho thấy họ không phải là đội bóng chỉ biết dựa vào Haaland. Điều khiến tập thể của HLV Stale Solbakken trở nên nguy hiểm nằm ở cách họ triển khai bóng từ phần sân nhà. Thủ môn Ørjan Nyland đóng vai trò như một hậu vệ thứ năm, giúp Na Uy luôn tạo được ưu thế quân số ở tuyến dưới. Họ ưu tiên phối hợp ngắn, kéo đối phương lên pressing trước khi tìm khoảng trống để đưa bóng vượt qua tuyến đầu.

Những đường bóng dài hướng về phía Sorloth ở cánh phải là một mệnh đề khó giải

Khi không thể triển khai bóng ở cự ly ngắn, Na Uy lập tức chuyển sang phương án khác. Nyland thường xuyên thực hiện những đường chuyền chéo sân rất dài hướng về Alexander Sorloth, tiền đạo cao tới 1m96 nhưng được bố trí đá lệch phải. Đây là phương án giúp Na Uy thoát pressing rất hiệu quả và cũng là nền tảng để họ tổ chức các pha phản công tốc độ.

Đó sẽ là thử thách không nhỏ dành cho Nico O’Reilly nếu tiếp tục được bố trí ở hành lang trái của tuyển Anh. Dù sở hữu thể hình rất tốt với chiều cao gần tương đương Sorloth, O’Reilly vẫn sẽ phải duy trì sự tập trung tối đa bởi chỉ cần thua một pha tranh chấp, Na Uy sẽ lập tức đưa bóng lên phần sân đối phương.

Tam Sư pressing như thế nào?

Nếu tuyển Anh áp sát theo kiểu một kèm một trên toàn sân, họ có thể triệt tiêu ưu thế quân số của Na Uy trong khâu triển khai bóng. Tuy nhiên, cái giá phải trả là Haaland sẽ có nhiều khoảng trống hơn để đối đầu trực tiếp với các trung vệ trong những tình huống một đối một. Với một tiền đạo sở hữu tốc độ, sức mạnh và khả năng dứt điểm hàng đầu thế giới, đó rõ ràng là rủi ro rất lớn.

Ngược lại, nếu tuyển Anh lùi đội hình để giữ quân số ở hàng phòng ngự, Na Uy sẽ thoải mái cầm bóng và điều tiết nhịp độ trận đấu. Đây cũng chính là cách họ từng khiến Brazil rơi vào bế tắc ở vòng 1/8. Martin Ødegaard liên tục lùi sâu nhận bóng, thực hiện những đường chuyền ngắn nhằm kéo giãn đối phương và làm giảm nhịp độ trận đấu. Thoạt nhìn có vẻ đơn giản, nhưng đó là cách Na Uy kiểm soát thế trận và khiến đối thủ mất kiên nhẫn.

Odegaard thường xuyên lùi sâu xuống khu vực hàng tiền vệ đối phương

Chính vì vậy, nhiều khả năng Tuchel sẽ lựa chọn phương án dung hòa. Tuyển Anh vẫn sẽ pressing, nhưng theo những “cái bẫy” đã được chuẩn bị từ trước. Một trong những phương án từng được Brazil sử dụng khá hiệu quả là khóa một bên sân, buộc Nyland phải chuyền bóng bằng chân trái và hướng bóng tới Sorloth. Khi đó, toàn bộ khối đội hình sẽ lập tức dồn về khu vực bóng rơi để tranh chấp bóng hai và giành lại quyền kiểm soát.

Điểm đáng chú ý là tuyển Anh thường chỉ pressing với hai cầu thủ ở tuyến đầu, Harry Kane và Jude Bellingham. Điều đó khiến họ dễ rơi vào thế thiếu người trước hệ thống ba trung vệ cùng thủ môn của Na Uy. Vì vậy, Thomas Tuchel có thể sẽ đẩy Declan Rice lên cao hơn ở một số thời điểm để tạo sức ép ngay từ phần sân đối phương, chấp nhận một chút hỗn loạn nhưng đổi lại có cơ hội đưa trận đấu về đúng nhịp chơi mà mình mong muốn.

Tuy nhiên, kể cả khi vượt qua được lớp pressing đầu tiên, nhiệm vụ khó khăn nhất vẫn là ngăn chặn Erling Haaland.

Trong những tình huống tấn công ở phần sân đối phương, Na Uy thường khai thác rất mạnh hai cánh với Antonio Nusa và Andreas Schjelderup. Hai cầu thủ này liên tục bó vào trung lộ trong khi hậu vệ trái David Møller Wolfe dâng cao thực hiện những pha chạy chỗ chồng biên. Chính những tình huống di chuyển đó tạo ra khoảng trống để các cầu thủ chạy cánh tung ra những quả tạt sâu về cột hai – một trong những “miếng đánh” nguy hiểm nhất của Na Uy.

Đó cũng là khu vực Haaland đặc biệt nguy hiểm. Tiền đạo của Manchester City ghi rất nhiều bàn thắng bằng những pha băng cắt ở cột xa, bên cạnh những tình huống băng xuống đón đường chọc khe hoặc dứt điểm sau các pha căng ngang. Chỉ cần một khoảnh khắc mất tập trung của hàng phòng ngự, Haaland đủ khả năng kết thúc trận đấu.

Marc Guéhi hẳn vẫn chưa quên bài học khi còn khoác áo Crystal Palace. Trong cuộc đối đầu với Manchester City năm 2024, Haaland cũng ghi bàn bằng một pha băng cắt ở cột hai sau đường tạt tương tự từ Matheus Nunes. Đó là minh chứng rõ ràng cho việc nếu chỉ một hậu vệ theo kèm, khả năng ngăn cản Haaland là rất thấp.

Pep Guardiola từng nói vui sau trận hòa West Ham mùa trước rằng: “Hôm nay có lẽ phải đến hai trăm triệu bảng tiền trung vệ đứng quanh Haaland.” Điều đó phản ánh rất rõ thực tế: cách hiệu quả nhất để hạn chế tiền đạo người Na Uy là luôn có ít nhất hai cầu thủ vây ráp anh trong vòng cấm.

Lời giải chưa hoàn hảo

Nếu tuyển Anh tăng cường quân số để khóa Haaland, họ sẽ để lộ khoảng trống ở hai biên. Còn nếu dồn người ra cánh để ngăn các quả tạt, Haaland sẽ có thêm không gian hoạt động trong khu vực cấm địa.

Thomas Tuchel phải giải một bài toán cực khó

Đó chính là bài toán mà Thomas Tuchel phải giải trước giờ bóng lăn. Không phải ngẫu nhiên ông xây dựng tuyển Anh với cách vận hành khá giống Na Uy, sử dụng những cầu thủ giàu tốc độ như Anthony Gordon hay Nico O’Reilly để tạo áp lực từ hai biên. Trước một đối thủ sở hữu hệ thống tấn công biến hóa như Na Uy, rất có thể Jude Bellingham sẽ phải lùi sâu nhiều hơn, tạo thành hàng tiền vệ năm người khi đội nhà phòng ngự nhằm hỗ trợ hai cánh và giảm khoảng trống trước khung thành.

Cuộc đối đầu với Na Uy vì thế sẽ không chỉ được quyết định bởi khoảnh khắc tỏa sáng của Haaland hay Harry Kane. Đây còn là màn đấu trí giữa hai HLV, nơi chỉ một quyết định chiến thuật đúng thời điểm cũng có thể tạo ra khác biệt. Và nếu tuyển Anh muốn giành vé vào bán kết, nhiệm vụ đầu tiên của họ sẽ là tìm ra lời giải cho cái tên mang số 9 bên phía Na Uy.